تبلیغات
...یاس ایران... - نظم نوین جهانی
 
 
 «اصطلاح(نظم نوین) را اولین بار میخاییل گورباچف (آخرین نخست وزیر شوروی) در نطق خود در مجمع عمومی سازمان ملل در سال 1988م. به كار برد؛ ولی، پس از این كه جرج بوش پدر (رئیس‌جمهور أسبق آمریكا) درسال 1991 در سخنرانی خود خطاب به كنگره، از عبارت «نظم نوین جهانی» استفاده كرد، این اصطلاح بر سر زبان‌ها افتاد و تحلیل‌گران به بررسی آن پرداختند».
  پیرامون كیفیت و ویژگی‌های نظم نوین، دیدگاه‌های مختلفی وجود دارد: برخی، نظم نوین را نقشه ایالات متحده برای نظم دادن به جهان پس از جنگ سرد و فروپاشی اتحاد جماهیر شوروری می‌دانند. در این نگرش حفظ ارزش‌های آمریكایی و برتری آمریكا مور تبلیغ قرار می‌گیرد. سیاست آمریكا در به دست گرفتن رهبری جهان، استفاده از ابزارهای استقرار دموكراسی، رعایت حقوق بشر، حاكمیت اقتصاد بازار و ... است. آمریكا تلاش می‌كند تا دیگر كشورهای قدرتمند را به عنوان بازیگران درجه دوم در صحنه بین‌المللی وارد سازد.
  چامسكی (نظریه پرداز آمریكایی) با تأیید موارد بالا بر اهمیت قدرت اقتصادی در نظم نوین تاكید می‌كند و اظهار می‌دارد كه:
 
«چون آمریكا قادر به رقابت با دو كانون عمده اقتصادی یعنی ژاپن و اتحادیه اروپا نیست، به ناچار سعی می‌كند مسایل جهانی و نظم موردنظر خود را با ابزاهای نظامی حل و فصل كند و بدین ترتیب درگیر مجموعه‌ای از مناقشات منطقه‌ای و جهانی خواهد شد».
 
 برخی دیگر از تحلیل گران که نگرش مثبتی به نظم نوین جهانی دارند در بیان  ویژگی‌های ان بر تمركز گرایی قدرت در صحنه بین‌المللی و وجود مراكز متعدد قدرت (ایالات متحده، اروپا، چین، ژاپن، روسیه، هندوستان و كشورهای در حال توسعه) تأكید می‌كنند. از نظر آن‌ها برتری قدرت اقتصادی و فنی بر قدرت نظامی، از ویژگی‌های بارز نظم نوین است. در نظم جدید، سازمان‌های بین‌المللی و منطقه‌ای و شركت‌های چند ملیتی اقتصادی، نقش پررنگ تری ایفا خواهند كرد و مسایلی چون ریشه‌كن كردن فقر، گسترش آزادی‌ها، مسایل محیط زیستی، مورد توجه قرار خواهد گرفت. در جهان آینده اعضای جامعه وابستگی متقابل بیشتری به هم خواهند داشت و شهروندان به همان نسبت مسایل ملی و منطقه‌ای، به مسایل جهانی هم واكنش خواهند داد. «در این جهان، حاكمیت دولت‌ها تعدیل شده و گرو‌ه‌های مدنی و سازمان‌های غیردولتی بر امور حكومتی موثر خواهند بود».
  در پایان، باید به این نكته اشاره كرد كه به عقیده اكثر تحلیلگران، نظم جدید هنوز شكل نهایی خود را پیدا نكرده و ما در حال حاضر در دوره انتقال به نظم نوین به سر می‌بریم.
 
 
 
منابع:
 1. كاظمی، علی‌اصغر؛ پایان سیاست و واپسین اسطوره، بی جا، نشر قومس، 1381، چاپ اول، ص 184.
2. همان، ص 192.
3. سیف‌زاده، حسین؛ اصول روابط بین‌الملل، تهران، نشر میزان، چاپ سوم، 1382، ص 214-191.
4. اتوتایل، ژئاروید و سیمون دالبی و پاول روتلج؛ اندیشه‌های ژئوپلیتیك در قرن بیستم، محمودرضا حافظ نیا و هاشم نصیری، تهران، دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی وزارت خارجه، 1380، ص 259-133.
.: Weblog Themes By BlackSkin :.